تبلیغات
قفسه‌: نقد و نگاه من به کتاب‌هایی که خوانده‌ام Qafase.IR - مطالب ابر کتابهای چاپ چهارم

قفسه‌: نقد و نگاه من به کتاب‌هایی که خوانده‌ام Qafase.IR

معرفی، نقد، بررسی و تحلیل كتاب با تاكید بر جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی

پنجشنبه 10 فروردین 1391

روزنامه نگاری نوین/ استاد دکتر نعیم بدیعی و حسین قندیعناوین فصول این کتاب


فصل1: روزنامه نگاری خبری

فصل2: تهیه و تنظیم خبر

فصل3: ملاحظاتی درباره خبرنویسی

فصل4: مصاحبه

فصل5: تنظیم خبرهای گوناگون

فصل6: گزارش نویسی

فصل7: ویراستاری و مدیریت خبر

فصل 8: روزنامه نگاری توسعه


اهمیت کتاب
این کتاب از این جهت که استادان ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی آن را نوشته اند، در کنار گستردگی مباحث آن، به عنوان یکی از منابع آزمونهای ارشد و بعضا دکتری علوم ارتباطات معرفی می شود.
نشر کتاب توسط انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی و تجربه روزنامه نگاری آقای قندی در کنار سواد علمی نویسندگان، اعتبار ویژه ای به کتاب می بخشد.

تدریس ناموفقیت آمیز روزنامه نگاری در دانشگاهها
البته به نظر من، تدریس این مباحث به عنوان روزنامه‌نگاری به مثابه واحد درسی دانشگاهی، (یعنی این که درس و کلاس و امتحان داشته باشد به عنوان مباحث علمی دانشگاهی) توهین به شعور دانشجویان است و من با این کار مخالفم. خوشحالم که در دانشگاه ما (امام صادق علیه السلام) واحد روزنامه نگاری (نگارش خبر، مصاحبه و...) وجود ندارد.
دکتر محسنیان نیز در یکی از تحقیقات علمی خود به عدم ارتباط نیاز روزنامه نگاران با آموزشهای دانشگاهی روزنامه نگاری اشاره کرده اند.

راهنمایی سلیقه ای عملی روزنامه نگاری
علت مخالفت هم یکی این است که این جورچیزها بیش از هر چیز دیگر، راهنمای عملی سردبیر در کنار روزنامه نگاری هستند. شاید هم چیز دیگری نباشند.

تازه، در همین راهنمایی هم بسیار سلیقه ای عمل می شود. سلیقه ای که حتی نویسندگان کتاب در همین کتاب به آن اعتقادی نداشته اند. مثلا یک جایی نوشته اند که «سیاست‌گزاری» صحیح است و«سیاست‌گذاری» غلط است. اما خودشان چند صفحه بعد سیاست‌گذاری را با «ذال» نوشته اند. (جالبش اینه که طبق آیین نگارش فارسی دوره دبیرستان، سیاست‌گذاری یعنی وضع سیاست، بنابراین باید با «ذال» نوشته شود!)

روزنامه نگاری به مثابه علم
اگر روزنامه نگاری علم است و می خواهد در دانشگاه تدریس شود، باید چهارچوب نظری قدرتمندی برای آن ببینیم. اون وقت می شه از آموزشهای عملی هم دفاع کرد. در غیر این صورت، مباحث به شدت سلیقه ای هستند.

تقلیل روزنامه نگاری به «نگارش خبر برای مطبوعات»
نکته ای که به شدت این کتاب را تضیعف کرده، تقلیل روزنامه نگاری به «نکاتی چند خبر در مطبوعات» است. بسیاری از فصول، مستقیما درباره خبر در مطبوعات هستند. حتی آنجایی که درباره گرافیک صحبت می کند و حتی تر، فصل آخر کتاب که روزنامه نگاری توسعه نام دارد، در مورد این بحث می شود که چه چیزی خبر توسعه هست یا نیست و چه کار کنیم که یک خبر توسعه یا گزارش توسعه بنویسیم. «نگارش خبر برای مطبوعات» چیز مهمی است، اما همه روزنامه نگاری نیست. اصلا جذابیت و سرگرمی خیلی از خبر مهم ترند! نشون به اون نشونی که این روزها، همه رسانه ها (نه فقط مطبوعات)، خبر را در قالب سرگرمی ارائه می دهند!
حتی تر، تو روزهای تعطیل سال نو (کریسمس) که خبری نیست، باز هم روزنامه ها منتشر می شوند! چون پول تو آگهی مطبوعاتیه!

حتی این خبرها هم خبر نیستند!
حتی تر: مشکل جای دیگری است که نویسندگان هم به آن اشاره کرده اند: فقدان تئوری جامع و مانع درباره این که خبر چیست! یعنی اگر بخواهیم یک کتاب درباره «نگارش خبر برای مطبوعات ایران» بنویسیم، باید یک چارچوب نظری خوب داشته باشیم که تکلیف من سردبیر، من خواننده، من روزنامه نگار را با خبر (شناخت و چیستی آن) در درجه اول روشن کرده باشد، سپس بیاییم درباره نگارش آن جزوه راهنمای عملی منتشر کنیم.


«نوین»ام کجا بود؟!
گرچه عنوان کتاب، روزنامه نگاری نوین است، اما به نظر می رسد، استفاده از کلمه «نوین» تنها برای تبلیغات یا ایجاد تمایز صورت پذیرفته است. نوین در این کتاب، دربرابر روزنامه نگاری سنتی نیست. در برابر پست مدرن هم نیست. اگر هست، خوب است یه جوری تبیین شود.


بهترین کتاب قابل توصیه
گرچه کتاب را از نظر نظری، ضعیف می دانم، اما از سال 1382 که با کتاب آشنا شدم، همچنان آن را بهترین کتاب آموزش روزنامه نگاری در ایران می دانم و آن را به همه علاقمندان توصیه کرده ام و می کنم. البته در مورد خیر، کتاب آقای شکرخواه و در مورد مصاحبه خبری، کتاب آقای محسنیان راد، برتری محسوسی بر دیگر کتابها دارند. حتی هنوز که سالیان از تالیف این سه کتاب گذشته است.


اطلاعات کتابشناسی کتاب روزنامه نگاری نوین/دکتر نعیم بدیعی، حسین قندی
توجه: ویرایش جدیدتری از این کتاب نیز منتشر شده است که متاسفانه در ایام نوروز در دسترس من نبود که دوباره مطالعه کنم.

 

عنوان کامل کتاب:

روزنامه‌نگاری نوین

نویسندگان:

دکترنعیم بدیعی (متولد 1325) و حسین قندی

ناشر:

تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

نسخه‌ای که من خواندم:

چاپ چهارم، 1383، 496 صفحه


  • نظرات() 
  • شنبه 5 فروردین 1391

    این یادداشت قبلا در وبلاگ پاورقی و بعضی جاها منتشر شده بود. اما به دلم افتاد که جاش تو قفسه خالیه!
    یکی از موضوعات اصلی وبلاگ پاورقی، معرفی کتابها و مجلاتی بود که خوندم و احیانا نقدی، نکته ای و اشاره ای.این چند روز انتخابات هم تصمیم داشتم فقط مرتبط با انتخابات آپلود کنم. در نتیجه این کتاب رو متناسب با انتخابات معرفی می کنم!


    جورج اورول و مزرعه حیوانات:
    جورج اورول یکی از نویسنده های بنام نیمه اول قرن بیستم است. (1950-1903م.) دو داستان 1984 و قلعه حیوانات وی در فارسی خیلی مشهور شده اند و دانشجویان و جوانان با هر گرایش سیاسی آن دو را می خوانند. 1984 باشد برای بعد؛ ولی قلعه حیوانات که در چاپهای جدید به مزرعه حیوانات
    animal farm ترجمه شده، داستان زندگی مردم روسیه از دوره تزارهاست، انقلاب اکتبر1917 و همین طور ادامه داستان تا شروع جنگ سرد. البته کاملا نمادین. ما حیوانات (کمونیستهای) یک مزرعه ای (روسیه) را می بینیم که در برابر انسانها (طبقه حاکم سرمایه داری) انقلاب می کنند، (انقلاب کمونیستی 1917) ولی همین که به حکومت می رسند، آن اصول عدالت محورشان رو یکی پس از دیگری مطابق منافع روزشان تغییر می دهند. (پدری که استالین از مردم روسیه و شوروی در آورد.) و به آرمانهای اولیه شان پشت می کنند کاملا. برای اینکه داستان رو لو ندهم، زیاد توضیح نمی دهم که چگونه تحولات اجتماعی سیاسی نیمه قرن بیستم رو تعریف می کنه.
    مزرعه حیوانات، جورج اورول


    مزرعه حیوانات در سطحی عمیق تر

    توجه هم دارید که جهان قرن بیستم جهان سرمایه داری و تنها همین اندیشه های مارکسیستی بود که با آن مخالفت و مبارزه می کرد. هر اندیشه ای که مخالف سرمایه داری (راست) بود، کمونیستی (چپ) خوانده می شد. اصلا وقتی لیبرالیسم و سرمایه داری حاکم بر جهان است، تنها تصور انقلابیگری، در قالب اندیشه های مارکسیستی جلوه پیدا می کرد. هر گونه انقلابی مساوی مارکسیسم بود. (البته انقلاب در ربع آخر قرن بیستم، این باور را شکست و نشان داد می توان انقلابی بود و مارکسیسم نبود. با خدا، مذهب و ایدئولوژی هم می توان انقلاب کرد. آن هم انقلابی که به مشکلات انقلاب مارکسیستی دچار نشود.) بنابراین جورج اورول، می گوید: هر انقلابی (مثل همین انقلاب کمونیستی روسیه) افراد جدیدی سرکار می آن. این افراد توده های مردم رو صرفا برای شورش و انقلاب لازم دارن و بعد می شن مثل سیستم حکومت قبلی و این توده ها حتی بیچاره و بدبخت تر. منتها این ایدئولوژی از سوی حکومت جدید، چنین وانمود می کنه که وضع بهتره.یعنی همون سیستم عدم عدالت دوباره بازتولید می شه.


    آزادی انتشار مزرعه حیوانات در کشور انقلابی ایران؟!

    توجه کنید! کتابی با چنین محتوایی، (انقلاب فقط شیادی عده ای است که عوام را به خدمت میگیرند تا شورش کنند و بعد انقلاب همه چیز بدتر می شود.) در یک نظام انقلابی که شعارش هم عدالت (شعار انقلاب از دیدگاه این کتاب) است، سه بار در سه سال اخیر تجدید چاپ می شه. بدون توجه دادن خواننده به اینکه نویسنده، اصلا با فضای شرق آشنا نبوده، انقلاب اسلامی ایران رو ندیده بود، و ... . مطمئنا اگه می دید، یه جور دیگه می نوشت. نکته دوم: همه انقلابها مثل هم نیستند. مثلا انقلاب ما در قیاس با انقلابهای دنیا از لحاظ کشتار انسانی، تقریبا در حد شورش خیابانی هم به حساب نمی آد! در این کتاب، مترجمین یا ناشر حتی اشاره ای ندارند به تفاوتهای انقلاب ما با دیگر انقلابها و همه انقلابها را با یک چوب می رانند! بد نیست که با پاورقی یا یک یا چند پاراگراف اضافه کردن به مقاله آخر کتاب، این تفاوتها شرح داده بشه که نتیجه اشتباه گرفته نشه. نقد کتاب واقعا چیز خوبیه.

    جای سوال داره از اونایی که ادعا می کنن که آزادی بیان نیست، پرسیده بشه: پس این کتابها چه جوری با مجوز و حمایت دولت چاپ می شه و بعدش هم دولت یارانه می ده تا این کتابها ارزونتر به دست مردم برسه؟ این کتاب، عملا به انقلاب، مردم، رهبران نظام و ... همه توهین کرده! ولی می بینید که چون در قالب داستان و زبان نمادین بوده، جلوش گرفته نشده! باز بگین، احمدی نژاد جلوی آزادی رو گرفته! نه! بگین!


    غفلت دستگاههای فرهنگی!

    البته این نقد رو به دستگاه فرهنگی وزارت ارشاد عزیز وارد می کنیم که چرا غفلت ازاضافه شدن چنین تکمله هایی به کتابها؟ همه مخاطبان این کتابها که به اندازه کافی اطلاعات درست تاریخی ندارند! یا اصلا چرا این همه حمایت (کاغذ، چاپ، یارانه به خریدار) از این کتابها می شه؟ برای نشان دادن آزادی بیان همین کافی است که کتاب بدون سانسور چاپ شود، حال کوتاهی در نقد کتاب تنها باید به حساب غفلت دستگاه فرهنگی کشور گذاشته شود.


    اطلاعات کتابشناختی کتاب:

    مزرعه حیوانات (قصه پریان) [چاپهای قبلی با عنوان: قلعه حیوانات]، نوشته جورج اورول، ترجمه: صالح حسینی و معصومه نبی زاده، انتشارات دوستان، تهران چاپ چهارم 1387.


    وجود انتشارات های برانداز!

    یک نکته هم در مورد انتشارات دوستان. انتشارات دوستان، انتشارات ناهید و انتشارات نیلوفر هر سه به تعبیری یک انتشاراتند. آدم های مشترک، رویکردهای مشترک، کارکردهای مشترک، حضور متشرک در نمایشگاه کتاب در یک غرفه! و ... . نکته: هر سه کتابهایی که چاپ می کنن، تقریبا 100 درصد مورد دار و در راستای براندازیه! باز هم بگین احمدی نژاد...

  • نظرات() 
  • آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد کل مطالب:
    • آخرین بازدید :
    • روزآمد شده در: